ПРАЦОЎНЫЯ СПРЭЧКІ



ПРАЦОЎНЫЯ СПРЭЧКІ

Віды працоўных спрэчак па падбухторваў людзей на суб’ектам:

індывідуальныя працоўныя спрэчкі — калі яны закранаюць інтарэсы асобных работнікаў;

калектыўныя працоўныя спрэчкі — калі закрануты інтарэсы ўсяго працоўнага калектыву (напрыклад, невыкананне працадаўцам калектыўнага працоўнага дагавора) або яго часткі (асобнага структурнага падраздзялення).

Віды працоўных спрэчак па праваадносін, з якіх яны ўзнікаюць (выцякаюць з прадмета працоўнага права):

1. працоўныя спрэчкі, якія ўзнікаюць з прычыны правапарушэння працоўных адносін (напрыклад, але нявыплаце зарплаты, аб незаконным звальненні, затрымкі выдачы працоўнай кніжкі і інш.);

2. працоўныя спрэчкі, якія ўзнікаюць з правапарушэння адносін, непасрэдна звязаных з працоўнымі, г. зн.:

якія ўзнікаюць з-за парушэнні адносін, але арганізацыі і кіраванні працай. Напрыклад, працадаўца патрабуе выканання нормаў працы, не забяспечаных тэхналагічным працэсам, або патрабуе, каб усе вытворчыя заданні работнікі выконвалі ў тэмпе, які перавышае звычайную хуткасць выканання заданняў, ці не адпускае работніка з працы, пакуль ён не выканае вытворчае заданне, і да т. п., а работнікі ў судовым парадку прызнаюць гэтыя патрабаванні неправамернымі;

якія ўзнікаюць з-за парушэнні адносін па працаўладкаванні ў дадзенага працадаўцы. Напрыклад, у судовым парадку можа быць абскарджаны незаконны адмову ў прыеме на працу;

якія ўзнікаюць з-за парушэння сацыяльна-партнёрскіх адносін. Напрыклад, працадаўца не выконвае калектыўны дагавор і работнік у судовым парадку патрабуе выкананьня яго нормаў. Звычайна такія парушэнні прыводзяць да калектыўным працоўным спрэчцы, але можа абараняць свае інтарэсы і кожны работнік у асобнасці;

якія ўзнікаюць з-за парушэнні адносін па ўдзелу работнікаў (іх прадстаўнічых органаў) у кіраванні арганізацыяй. Напрыклад, працадаўца прымае лакальныя нарматыўныя акты без узгаднення з першаснай прафсаюзнай арганізацыяй;

якія ўзнікаюць з-за парушэнні адносін па прафесійнай падрыхтоўцы, перападрыхтоўцы і павышэнню кваліфікацыі ў дадзенага працадаўцы. Напрыклад, працадаўца патрабуе ад работніка аплаціць яго навучанне або ўсталёўвае выпрабавальны тэрмін пасля паспяховага навучання;

якія ўзнікаюць з-за парушэнні адносін па матэрыяльнай адказнасці бакоў працоўнага дагавора. Напрыклад, працадаўца, у парушэнне працоўнага заканадаўства спаганяе з работніка поўны шкоду, які перавышае яго сярэдні заробак, сваім распараджэннем;

якія ўзнікаюць з-за парушэнні адносін па наглядзе і кантролі. Так, працадаўца і працаўнік могуць абскардзіць незаконнае прымяненне мер адміністрацыйнай адказнасці за парушэнне нормаў аховы працы, таксама бакі могуць абскардзіць акт аб расследаванні няшчаснага выпадку, калі будуць не згодныя з яго зместам і высновамі;

якія ўзнікаюць з-за парушэнні адносін па вырашэнні працоўных спрэчак. Напрыклад, бок, не зычны з рашэннем камісіі па працоўных спрэчках, абскардзіць яе рашэньне ў суд, а таксама працадаўца можа ў судовым парадку прызнаць правядзенне забастоўкі незаконнай;

якія ўзнікаюць з-за парушэнні адносін па абавязковаму сацыяльнаму страхаванню. Напрыклад, працадаўца адмаўляецца аплаціць работніку двухдзённы бальнічны, хоць па законе першыя тры дні аплачваюцца за кошт працадаўцы, і работнік вымушаны звярнуцца ў КМС.